अजिंक्य ते ऋतुराज

भारतीय क्रिकेटमधील एक अत्यंत शांत, संयमी आणि 'जेंटलमन' खेळाडू म्हणून ओळखला जाणारा अजिंक्य रहाणे नुकताच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्त झाला. त्याचा मनमिळावू स्वभाव, त्याची तंत्रशुद्ध खेळण्याची शैली आणि क्रिकेट या खेळाप्रती असलेले त्याचे समर्पण पाहता, त्याची कारकीर्द खऱ्या अर्थाने जेवढी देदीप्यमान व्हायला हवी होती, तेवढी ती झाली नाही, हे एक निर्विवाद आणि कटू सत्य आहे. गेल्या तीन-चार दिवसांपासून समाजमाध्यमांवर आणि वृत्तपत्रांतून अजिंक्य रहाणेचे गुणगान गाणारे, त्याची तोंडभरून प्रशंसा करणारे आणि विशेषतः भारतीय कसोटी संघाचा कर्णधार म्हणून त्याने गाजवलेल्या ऐतिहासिक कारकिर्दीवर स्तुतिसुमने उधळणारे अनेक लेख वाचनात आले. हे सर्व वाचून सर्वांनाच असे प्रकर्षाने वाटत आहे की, अजिंक्यसारखा एक उमदा खेळाडू निवृत्त झाल्यामुळे भारतीय क्रिकेटची खूप मोठी हानी झाली आहे, आणि हे शंभर टक्के सत्यही आहे.
परंतु, या सर्व भावनेच्या लाटेत वाहत जात असताना एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट सांगावीशी वाटते. ती म्हणजे, ज्या काळात अजिंक्यला भारतीय संघात जास्तीत जास्त खेळण्याची आणि स्वतःला सिद्ध करण्याची खऱ्या अर्थाने संधी द्यायला हवी होती, नेमक्या त्याच वेळी ती त्याला दिली गेली नाही. त्यामुळे आता त्याच्या निवृत्तीनंतर केवळ हळहळ व्यक्त करून किंवा त्याविषयी भरभरून लिहून फारसा काही उपयोग होणार नाही. याउलट, नव्याने धडा घेण्याची गरज आहे. आजही भारतीय देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये असे अनेक अतिशय गुणवान आणि कर्तृत्ववान खेळाडू आहेत, जे आपल्या सातत्यपूर्ण कामगिरीनंतरही भारतीय संघाच्या बाहेर ताटकळत उभे आहेत. अशा खेळाडूंचा गांभीर्याने विचार होणे गरजेचे आहे.
याचे सर्वात ज्वलंत उदाहरण द्यायचे झाल्यास, आपल्याच मराठी मातीतील आणखी एक हिरा, म्हणजेच ऋतुराज गायकवाड सध्या याच अवस्थेतून जात आहे. टी-२० आणि एकदिवसीय क्रिकेटमधील त्याची आजवरची शानदार कारकीर्द, त्याची फलंदाजीची आकडेवारी आणि अगदी अलीकडे कर्णधार म्हणून त्याने दाखवलेली अपवादात्मक समज पाहिली, तर त्याच्यासारखा उच्च दर्जाचा आणि गुणवान खेळाडू आजही भारतीय संघाबाहेर का आहे? असा एक मोठा प्रश्न प्रत्येक क्रिकेट चाहत्याला पडतो. महाराष्ट्राच्या या मातीने भारतीय क्रिकेटला आजवर अनेक शांत, संयमी, तंत्रशुद्ध आणि जागतिक दर्जाचे खेळाडू दिले आहेत. या परंपरेतील ऋतुराज गायकवाड हा एक अत्यंत आश्वासक दुवा आहे. देशांतर्गत क्रिकेट आणि आंतरराष्ट्रीय टी-२० तसेच एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सातत्याने धावांचे डोंगर उभे करूनही त्याला राष्ट्रीय संघात कायमस्वरूपी स्थान का दिले जात नाही, याचे उत्तर आजही क्रिकेट रसिकांना मिळालेले नाही.
यातील सर्वात मोठा विरोधाभास आणि दुर्दैवाची गोष्ट म्हणजे, सध्या भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या निवड समितीच्या अध्यक्षपदी महाराष्ट्रातीलच एक दिग्गज व्यक्ती विराजमान आहे. असे असूनही, महाराष्ट्रातील या खऱ्या अर्थाने पात्र आणि गुणवान खेळाडूंना संघात हक्काची जागा मिळत नाही, ही बाब खरोखरच विचार करायला लावणारी आहे. क्रिकेटमधील राजकारणाचा आणि उपेक्षेचा हा खेळ जर असाच पुढेही चालू राहिला, तर उद्या ऋतुराज गायकवाड देखील असाच दुर्लक्षित राहून निवृत्त होईल. आणि त्यानंतर आजच्या अजिंक्य रहाणेप्रमाणेच समाजमाध्यमांवर त्याचीही फक्त आठवण काढली जाईल आणि त्याच्यावरही कौतुकाचे लेख लिहिले जातील. पण त्यातून निष्पन्न मात्र काहीच होणार नाही. आणि आपण क्रिकेट चाहते पुन्हा एकदा एका अफाट गुणवान खेळाडूला केवळ व्यवस्थेच्या चुकीमुळे गमावून बसू. हे टाळायचे असेल, तर गुणवत्तेचा योग्य वेळीच सन्मान व्हायला हवा, एवढीच अपेक्षा.

--- तुषार भ. कुटे 

#AjinkyaRahane #Cricket #RuturajGaikwad