३० हजारांच्या आत मिळणारे जबरदस्त 'एआय' स्मार्टफोन्स: फोटो एडिटिंग आणि स्मार्ट असिस्टंटमध्ये सर्वात भारी

तंत्रज्ञानाच्या जगात दररोज नवनवीन शोध लागत असतात आणि या नवनवीन शोधांचा सर्वात मोठा परिणाम आपल्या हातातील मोबाईल फोनवर म्हणजेच स्मार्टफोनवर पाहायला मिळतो. एकेकाळी फक्त बोलण्यासाठी आणि मेसेज पाठवण्यासाठी वापरला जाणारा मोबाईल फोन आता आपला सर्वात जवळचा मित्र, मार्गदर्शक आणि एक अत्यंत हुशार वैयक्तिक मदतनीस बनला आहे. सध्या मोबाईलच्या जगात सर्वात जास्त चर्चा कोणत्या एका तंत्रज्ञानाची होत असेल, तर ती 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' म्हणजेच कृत्रिम बुद्धिमत्तेची आहे. काही महिन्यांपूर्वीपर्यंत असे मानले जात होते की, एआयचे हे भन्नाट आणि प्रगत तंत्रज्ञान फक्त एक लाख रुपये किंवा त्याहून अधिक किंमत असलेल्या अतिशय महागड्या आणि प्रीमियम स्मार्टफोन्समध्येच मिळू शकते. पण आता परिस्थिती झपाट्याने बदलत आहे. नवराष्ट्र आणि इतर आघाडीच्या तंत्रज्ञान पोर्टल्सवर नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार, आता भारतीय बाजारपेठेत केवळ ३० हजार रुपयांच्या आत असे अनेक भन्नाट स्मार्टफोन्स उपलब्ध झाले आहेत, जे एआय तंत्रज्ञानाने परिपूर्ण आहेत आणि विशेषतः फोटो एडिटिंग व स्मार्ट असिस्टंटच्या बाबतीत त्यांनी मोठ्या आणि महागड्या फोन्सनाही जोरदार टक्कर दिली आहे. 

भारतीय मोबाईल बाजारात ३० हजार रुपयांचा टप्पा हा नेहमीच अत्यंत महत्त्वाचा आणि ग्राहकांच्या सर्वाधिक पसंतीचा मानला जातो. या बजेटमध्ये ग्राहकांना असा फोन हवा असतो ज्यामध्ये चांगला कॅमेरा असेल, बॅटरी दिवसभर टिकेल आणि फोनचा वेग (परफॉर्मन्स) उत्तम असेल. मोबाईल बनवणाऱ्या कंपन्यांनी ग्राहकांची हीच नस अचूक ओळखली आहे आणि त्यामुळेच त्यांनी या मध्यम बजेटच्या (मिड-रेंज) स्मार्टफोन्समध्ये आता थेट एआयची ताकद आणली आहे. या नव्या बदलामुळे आता सामान्य ग्राहकांनाही कमी पैशांत अत्यंत प्रगत आणि प्रीमियम वाटेल अशा तंत्रज्ञानाचा अनुभव घेता येत आहे. हा बदल खऱ्या अर्थाने एका मोठ्या तांत्रिक क्रांतीची नांदी मानला जात आहे.

या नवीन बजेट एआय स्मार्टफोन्सचे सर्वात मोठे आणि सर्वांना भुरळ घालणारे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांच्यातील 'फोटो एडिटिंग'ची अफाट क्षमता. आपण सर्वजण कुठेही फिरायला गेलो किंवा एखाद्या कार्यक्रमात गेलो की भरपूर फोटो काढतो. पण बऱ्याचदा असं होतं की आपल्या एखाद्या खूप छान आलेल्या फोटोमध्ये मागून एखादी अनोळखी व्यक्ती जाते, किंवा एखादा नको असलेला अडथळा (जसे की विजेचा खांब, कचऱ्याचा डबा) फोटोमध्ये येतो. पूर्वी असा फोटो खराब झाला असे समजून तो डिलीट करावा लागत असे किंवा फोटोशॉपसारखे अवघड सॉफ्टवेअर वापरून तो दुरुस्त करावा लागत असे. पण आता या ३० हजारांच्या आतील एआय स्मार्टफोन्समुळे हे काम लहान मुलांच्या खेळासारखे सोपे झाले आहे. या फोन्समध्ये 'मॅजिक इरेझर' किंवा 'एआय इरेझर' नावाचे एक अत्यंत प्रगत टूल दिले जाते. तुम्हाला फक्त फोटोमधील नको असलेल्या वस्तूवर किंवा व्यक्तीवर बोटाने गोल करायचे असते, आणि एआय ती वस्तू तिथून अशी काही गायब करते की जणू काही ती वस्तू तिथे कधीच नव्हती. 

केवळ नको असलेल्या वस्तू हटवणे एवढेच एआयचे काम नाही. जुने आणि अंधुक (ब्लर) झालेले फोटो अगदी स्पष्ट आणि लख्ख करणे, रात्रीच्या कमी प्रकाशात (नाईट मोड) अत्यंत सुंदर आणि उजळ फोटो काढणे, चेहऱ्यावरील डाग लपवून चेहऱ्याचे सौंदर्य नैसर्गिकरीत्या वाढवणे यांसारखी अनेक कामे एआय अगदी काही सेकंदांत करते. या स्मार्टफोन्सचा कॅमेरा तुम्ही कोणत्या वातावरणात फोटो काढत आहात (जसे की निसर्ग, जेवण, प्राणी किंवा माणसांचा समूह) हे स्वतःहून ओळखतो आणि त्यानुसार कॅमेराचे कलर्स आणि लाईट आपोआप सेट करतो. त्यामुळे तुम्हाला फोटोग्राफीचे कोणतेही तांत्रिक ज्ञान नसले, तरीही तुम्ही एखाद्या व्यावसायिक फोटोग्राफरसारखे उत्तम फोटो काढू शकता.

फोटो एडिटिंगच्या बरोबरीने या स्मार्टफोन्समध्ये असलेले दुसरे अत्यंत महत्त्वाचे एआय वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे 'स्मार्ट असिस्टंट्स'. आजवर आपण मोबाईलमध्ये जे व्हॉईस असिस्टंट वापरत होतो, ते फक्त आपल्याला हवामान सांगण्याचे किंवा कोणालातरी कॉल लावण्याचे अत्यंत साधे काम करत असत. पण आताचे एआय असिस्टंट्स खऱ्या अर्थाने खूप 'स्मार्ट' आणि हुशार झाले आहेत. उदाहरणार्थ, तुम्हाला इंटरनेटवर एखादा खूप मोठा इंग्रजी लेख किंवा बातमी वाचायची आहे, पण तुमच्याकडे तेवढा वेळ नाहीये. अशा वेळी तुम्ही तुमच्या एआय असिस्टंटला तो लेख वाचायला सांगू शकता आणि तो तुम्हाला त्या पूर्ण लेखाचा एक छोटा आणि अगदी नेमका सारांश तुमच्या स्वतःच्या भाषेत तयार करून देईल. 

भाषेचा अडथळा दूर करण्यात तर या स्मार्टफोन्सने मोठीच क्रांती केली आहे. या फोन्समध्ये 'लाईव्ह ट्रान्सलेशन' म्हणजेच रिअल-टाइम भाषांतराची भन्नाट सुविधा मिळते. समजा तुम्ही अशा एखाद्या व्यक्तीशी फोनवर बोलत आहात ज्याला तुमची भाषा येत नाही आणि तुम्हाला त्याची भाषा येत नाही. अशा वेळी तुम्ही तुमच्या भाषेत बोलू शकता आणि तुमचा फोन समोरच्या व्यक्तीला तेच वाक्य त्याच्या भाषेत अनुवादित करून ऐकवेल, आणि त्याचे उत्तर तुम्हाला तुमच्या भाषेत ऐकायला मिळेल. हे तंत्रज्ञान खासकरून जे लोक कामानिमित्त खूप प्रवास करतात किंवा ज्यांचे व्यवसाय वेगवेगळ्या राज्यांत पसरले आहेत, त्यांच्यासाठी एखाद्या मोठ्या वरदानापेक्षा कमी नाही. तसेच व्हॉट्सॲप किंवा ईमेलवर मोठ्या आणि अधिकृत मेसेजेसना कसे उत्तर द्यावे, याचा ड्राफ्टही हे एआय स्वतःहून लिहून देऊ शकते. 

परफॉर्मन्स आणि बॅटरीच्या बाबतीतही एआयने या मिड-रेंज स्मार्टफोन्सचा चेहरामोहरा पूर्णपणे बदलून टाकला आहे. पूर्वी फोन काही महिने वापरला की तो हँग होऊ लागतो किंवा त्याची बॅटरी लवकर संपू लागते, अशी ग्राहकांची नेहमीची तक्रार असे. पण आता ३० हजारांच्या आतील या स्मार्टफोन्समध्ये असलेले एआय तुमच्या फोन वापरण्याच्या पद्धतीचा सतत आणि अत्यंत बारकाईने अभ्यास करत असते. तुम्ही कोणत्या वेळेत कोणते ॲप्स जास्त वापरता, कधी गेम खेळता आणि कधी फोन नुसता खिशात ठेवलेला असतो, या सर्व गोष्टींवर एआय लक्ष ठेवते. ज्या ॲप्सचा तुम्ही जास्त वापर करत नाही, त्यांना ते आपोआप बंद करते आणि तुमच्या बॅटरीची मोठी बचत करते. तसेच तुम्ही जेव्हा एखादा मोठा गेम खेळत असता, तेव्हा एआय स्वतःहून प्रोसेसरची क्षमता वाढवते जेणेकरून तुम्हाला कोणताही अडथळा न येता अत्यंत स्मूथ गेमिंगचा आनंद घेता येईल. यामुळे फोन जास्त गरम न होता दीर्घकाळ उत्तम प्रकारे चालतो.

या सर्व सोयी-सुविधांसोबतच मोबाईल कंपन्या आता सुरक्षितता आणि प्रायव्हसी (गोपनीयता) यावरही खूप भर देत आहेत. कारण जेव्हा एआय तुमच्या वैयक्तिक डेटाचा, फोटोंचा आणि चॅट्सचा अभ्यास करते, तेव्हा तो डेटा सुरक्षित राहणे अत्यंत गरजेचे असते. म्हणूनच या नवीन बजेट एआय फोन्समध्ये बहुतांश एआय प्रक्रिया या क्लाउडवर किंवा इंटरनेटवर न होता, थेट तुमच्या मोबाईलच्या आतच (ऑन-डिव्हाईस एआय) केल्या जातात. यामुळे तुमचा कोणताही अत्यंत खाजगी डेटा इंटरनेटवर लीक होण्याची किंवा चोरीला जाण्याची शक्यता जवळपास संपून जाते आणि तुम्ही अगदी निर्धास्तपणे या नवीन तंत्रज्ञानाचा आनंद घेऊ शकता. 

आज बाजारात सॅमसंग, मोटोरोला, वनप्लस आणि रियलमी यांसारख्या अनेक नामांकित कंपन्यांनी या ३० हजारांच्या सेगमेंटमध्ये अत्यंत चुरशीची स्पर्धा सुरू केली आहे. प्रत्येक कंपनी आपल्या फोनमध्ये जास्तीत जास्त आणि उत्तम एआय फीचर्स कसे देता येतील, यासाठी रात्रंदिवस प्रयत्न करत आहे. ग्राहकांसाठी ही अत्यंत आनंदाची आणि फायद्याची गोष्ट आहे. कारण या वाढत्या स्पर्धेमुळे कंपन्यांना किमती आटोक्यात ठेवाव्या लागत आहेत आणि तरीही तंत्रज्ञानात कोणतीही तडजोड न करता ग्राहकांना सर्वोत्तम उत्पादन द्यावे लागत आहे. 

३० हजार रुपयांच्या आत मिळणारे हे नवीन एआय स्मार्टफोन्स म्हणजे तंत्रज्ञान आणि उपयोगिता यांचा एक अत्यंत सुंदर आणि परिपूर्ण संगम आहेत. जर तुम्ही सध्या नवीन स्मार्टफोन घेण्याचा विचार करत असाल आणि तुमचे बजेट मर्यादित असेल, तर आता तुम्हाला महागड्या फोन्सकडे बघून निराश होण्याची अजिबात गरज नाही. फोटो एडिटिंगमधील अफाट जादू, तुमच्या प्रत्येक छोट्या-मोठ्या कामात मदत करणारे स्मार्ट असिस्टंट्स, आणि बॅटरी तसेच प्रोसेसरचे अचूक व्यवस्थापन यामुळे हे फोन्स खऱ्या अर्थाने तुमचे जीवन अधिक सोपे आणि स्मार्ट बनवण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. मोबाईल तंत्रज्ञानाचा हा नवा एआय अवतार आता खऱ्या अर्थाने सामान्य माणसाच्या खिशापर्यंत आणि घराघरापर्यंत पोहोचला आहे, असे म्हणणे नक्कीच वावगे ठरणार नाही.

आधारित (संदर्भ: दै. नवराष्ट्र)
चित्र: एआय निर्मित

--- तुषार भ. कुटे.