वॉल्डन - हेन्री डेव्हिड थोरो

१८४५ मध्ये हार्वर्ड विद्यापीठामध्ये शिक्षण पूर्ण केलेल्या एका २८ वर्षाच्या युवकाने वॉल्डनच्या तळ्याकाठी राहण्याचा निर्णय घेतला. या तळ्याच्या काठावर तो एक झोपडी बांधून जवळपास दोन वर्ष राहिला. कदाचित त्याला स्वतःवर प्रयोग करायचे होते. मनुष्य कसा जगू शकतो? या प्रश्नाची उत्तरे शोधायची होती. यातूनच हेन्री डेव्हिड थोरो याचे स्वतःचे एक तत्त्वज्ञान तयार झाले. या तत्त्वज्ञानावरच आधारित असणारे पुस्तक, वॉल्डन.
काही गोष्टी आपल्या अनुभवातून साध्य होतात. काही गोष्टींसाठी वेळ यावी लागते तर काहींसाठी आपल्याला तशी वेळ आणावी लागते. वॉल्डनच्या काठावर दोन वर्षे राहिलेला हा तरुण अशाच अनुभवाच्या शोधार्थ भटकत होता. त्यातूनच त्याला जीवनाकडे बघण्याचा एक वेगळा दृष्टिकोन मिळाला. तिथल्या निसर्गातून आणि स्वतः अनुभवलेल्या घटनांमधून त्याचं स्वतःच एक तत्त्वज्ञान तयार झालं. या मुक्कामात तो दोन वर्षे पूर्णपणे एकटा नव्हता. त्याला अनेक व्यक्ती तसेच प्राणी देखील भेटले. त्यातूनही त्याचे स्वतःचे मत तयार झाले. त्याला स्वतःबद्दल किंबहुना मनुष्य जीवनाबद्दल विचार मंथन करण्याची संधी मिळाली. याच विचार मंथनावर आधारित हे पुस्तक आहे.
हे पुस्तक म्हणजे जीवनाकडे एका वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहण्याची संधी देते. माणसाला जगण्यासाठी नक्की काय लागतं? याही प्रश्नाचं सारासार उत्तर देते. शिवाय जीवनातील आपल्या ध्येयाकडे वाटचाल करताना बहुतांश मार्गदर्शन देखील करते. 
यातील बरीचशी वाक्ये सुविचार म्हणून लिहिण्यासारखी आहेत. तसेच सार्वजनिक जीवनामध्ये आचरणात आणण्यासारखी देखील आहेत. एक अर्थाने आदर्श जीवन पद्धतीचा ती पुरस्कार करतात.

— तुषार भ. कुटे